Tarih Bilimi Nedir 6

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin cepheı saf, bu olaylarla ilgili bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya âdem-dışı ayrımı gözetmeksizin, belde ve saat aralığının kestirildiği bir geçmiş saat dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her meydanın maziini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık mazii kelam konusu başüstüneğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara ilişik tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları basar önüne düzenınarak, olanaklı başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan olayların bir henüz evetşanabilmesi gibi bir muhtemellık olmadığından tabiat bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki ortak mukabillığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, salık derç yoluyla malumat edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının cepheı saf çok henüz geniş bir mazmun gönülğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta anbean tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden farklı bir şey değildir.[5]